Als je huidproducten aan het shoppen bent, kom je allerlei afkortingen tegen: AHA, BHA, PHA. Ze staan op flesjes en potjes alsof iedereen precies weet wat ze betekenen – maar dat is dus altijd zo. Deze zuren kunnen veel voor je huid doen, maar verkeerd gebruik doet meer kwaad dan goed. In dit blog lees je wat AHA, BHA en PHA precies zijn, hoe ze werken, of ze geschikt zijn voor jouw huid – en wanneer je beter even kunt overslaan.
AHA – Alfa-Hydroxyzuren
- Wat is het?
AHA’s (Alpha Hydroxy Acids) zijn wateroplosbare zuren die van nature voorkomen in fruit, melk en suikerriet. De bekendste AHA’s zijn glycolzuur (uit suikerriet), melkzuur (uit melk of gefermenteerde planten) en amandelzuur (uit bittere amandelen). In cosmetische producten worden ze vaak in een zuivere, synthetisch nagemaakte vorm gebruikt – zo is de werking nauwkeurig te doseren en stabiel te houden. - Wat doen ze?
AHA’s werken vooral aan het huidoppervlak. Ze helpen dode huidcellen los te laten door de ‘lijm’ tussen de cellen te verzwakken – dit proces heet exfoliatie. Daardoor ziet je huid er gladder en frisser uit. AHA’s stimuleren ook de aanmaak van collageen en kunnen helpen bij pigmentvlekken, zonschade en fijne lijntjes. Glycolzuur is het krachtigst vanwege het kleine molecuul (dringt snel door), melkzuur werkt iets milder én hydrateert, en amandelzuur is het mildst en werkt ook antibacterieel. - Voor wie zijn ze geschikt?
AHA’s zijn geschikt voor mensen met een doffe huid, beginnende huidveroudering of pigmentproblemen. Ze zijn minder geschikt voor een beschadigde of extreem gevoelige huid, zeker in hogere concentraties. Veel mensen met een droge huid hebben hun huidbarrière zelf beschadigd – vaak door te intensief reinigen of exfoliëren. Bij een gezonde barrière kan een AHA bijdragen aan een heldere, sterke huid, maar op een kwetsbare huid moet je er voorzichtig mee zijn.
BHA – Beta-Hydroxyzuren
- Wat is het?
BHA’s (Beta Hydroxy Acids) zijn vetoplosbare zuren. De bekendste – en praktisch enige gebruikte – BHA in huidverzorging is salicylzuur. Andere BHA’s bestaan wel (zoals tropische zuren uit planten), maar die zijn instabiel of niet veilig voor cosmetisch gebruik. Salicylzuur daarentegen is goed onderzocht, veilig en effectief. Salicylzuur wordt meestal synthetisch geproduceerd, maar is oorspronkelijk afkomstig uit de bast van de wilgenboom. Het is familie van aspirine (acetylsalicylzuur) en staat bekend om zijn ontstekingsremmende werking. - Wat doet het?
Omdat salicylzuur vetoplosbaar is, kan het doordringen tot in de poriën – daar waar talg en dode huidcellen zich ophopen. Het lost deze verstoppingen op en werkt ontstekingsremmend en antibacterieel. Daardoor is het bijzonder geschikt voor een onzuivere huid of bij acne. Het is ook mild exfoliërend, maar irriteert de huid minder snel dan AHA’s. - Voor wie is het het geschikt?
BHA is ideaal voor de vette of acnegevoelige huid, bij mee-eters of grove poriën. Ook bij rosacea of een gevoelige huid kan salicylzuur helpen – het kalmeert namelijk ook de huid. Wel oppassen bij een extreem droge of beschadigde huid, omdat de vetoplossende werking dan te uitdrogend kan zijn.
PHA – Polyhydroxyzuren
- Wat is het?
PHA’s (Poly Hydroxy Acids) zijn de jongste generatie zuren in cosmetica. Bekende PHA’s zijn gluconolacton en lactobionzuur. Ze lijken qua werking op AHA’s, maar hebben grotere moleculen. Daardoor dringen ze langzamer en minder diep door in de huid, wat ze veel milder maakt. PHA’s worden vaak biotechnologisch geproduceerd. Ze komen ook voor in bepaalde natuurlijke fermentatieprocessen. Omdat ze antioxidanten bevatten én vocht vasthouden, combineren ze exfoliatie met verzorging. - Wat doet het?
PHA’s verwijderen dode huidcellen, maar op een zachte, gecontroleerde manier. In tegenstelling tot sterke AHA’s beschadigen ze de huidbarrière niet. Ze versterken die juist door vocht vast te houden (humectante werking) en ontstekingsremmend te werken. PHA’s zijn dus ideaal als je huid snel uit balans raakt. - Voor wie is het geschikt?
Voor iedereen met een gevoelige, droge of beschadigde huid. Ook geschikt bij rosacea of eczeem. Omdat ze tegelijk exfoliëren én hydrateren, zijn ze een veilige keuze bij een kwetsbare huidbarrière.
Niet zomaar combineren
Hoewel alle zuren exfoliërend werken, doen ze dat op verschillende manieren. AHA’s en BHA’s kunnen – zeker in hoge concentraties – de huidbarrière aantasten als je ze te vaak of tegelijk gebruikt. Je loopt dan risico op irritatie, schilfering, roodheid of juist puistjes. Veel mensen met een droge huid hebben die zelf veroorzaakt, door te enthousiast te reinigen of scrubben.
Zuren combineren kan, maar alleen met kennis van zaken. Gebruik bij voorkeur maar één zurensoort tegelijk, of kies producten waarin de verhouding al veilig is samengesteld. Bouw het gebruik langzaam op (bijvoorbeeld 2 à 3 keer per week) en observeer goed hoe je huid reageert.
Antioxidanten – een bonus bij PHA’s
PHA’s hebben een extra voordeel: ze werken ook als antioxidanten. Dat zijn stoffen die vrije radicalen (schadelijke moleculen) neutraliseren. Vrije radicalen ontstaan bijvoorbeeld door zonlicht, luchtvervuiling of stress, en versnellen huidveroudering. Door antioxidanten toe te voegen aan je routine, bescherm je je huid dus ook tegen externe schade. PHA’s combineren dus meerdere functies in één: mild exfoliëren, hydrateren én beschermen.
Bouw het gebruik van zuren rustig op
Begin altijd met een lage concentratie en breng zuren in het begin slechts twee tot drie keer per week aan, bij voorkeur ‘s avonds. Zo geef je je huid de kans om eraan te wennen. Kijk goed naar hoe je huid reageert: lichte tinteling of een kortdurend warm gevoel is normaal, maar roodheid, schilfering of een trekkerig gevoel kunnen een teken zijn dat je te snel gaat.
Combineer zuren liever niet met andere actieve ingrediënten zoals retinol of vitamine C – in ieder geval niet in hetzelfde moment van de dag. Wissel het liever af per dagdeel of per dag. Gebruik bij zuren altijd een goede SPF overdag: je huid wordt gevoeliger voor zonlicht en schade ligt dan sneller op de loer.
Wil je meerdere zuren combineren, bijvoorbeeld AHA en BHA? Kies dan producten die daar speciaal voor zijn samengesteld, of laat je adviseren. En soms geldt ook: minder is meer. Je wilt je acne niet inruilen voor eczeem – en je pigmentvlekken niet voor een overgevoelige, rode huid die nergens meer tegen kan.
Combineer zuren niet met andere actieve ingrediënten zoals retinol of vitamine C. In ieder geval niet op hetzelfde moment van de dag.
